ნარდის ქვები არჩეული ვარიანტის მიხედვით უნდა დაალაგოთ: გრძელ ნარდში მოთამაშის თხუთმეტივე ქვა ერთ სვეტად თავზე დგას, მოკლეში კი იგივე 15 ქვა 2–5–3–5 სქემით ნაწილდება.
დაფაზე სულ 30 ქვაა — თითოეულ მოთამაშეს 15. მოძრაობის მარშრუტიც განსხვავდება: გრძელ ნარდში მეტოქეები ერთი მიმართულებით მიდიან, მოკლეში — ერთმანეთის საპირისპიროდ. სრული წესები იხილეთ სტატიებში: გრძელი ნარდი და მოკლე ნარდი.
- ქვების საერთო რაოდენობა
- 30 · თითოეულს 15
- გრძელი
- ყველა თავზე
- მოკლე
- 2–5–3–5
- სვეტები დასაწყისში
- 2 ან 8
ოთხი მოკლე პასუხი
ნარდში რამდენი ქვაა?
თითოეულ მოთამაშეს თავისი ფერის 15 ქვა აქვს, დაფაზე სულ 30 ქვაა. ეს ეხება როგორც გრძელ, ისე მოკლე ნარდს: იცვლება მხოლოდ საწყისი განლაგება. ზოგ სწრაფ ვარიანტში ქვები ნაკლებია — მაგალითად, ჰიპერგამონში თითოეული სამი ქვით თამაშობს.
სად არის თავი გრძელ ნარდში?
თავი საწყისი პუნქტია, სადაც მოთამაშის თხუთმეტივე ქვა დგას. YellowClub-ზე თეთრების თავი პირველი პუნქტია, შავების — მე-13; ისინი დიაგონალზეა. ერთ სვლაზე თავიდან ერთი ქვა გამოდის. მხოლოდ პირველ სვლაზე დუბლების 6-6, 4-4 ან 3-3 დროს შეიძლება ორი ქვის აღება.
რას ნიშნავს 2–5–3–5 მოკლე ნარდში?
ეს თითოეული მოთამაშის ოთხი სვეტია: საკუთარი სახლიდან ყველაზე შორეულ 24-ე პუნქტზე 2 ქვა, მე-13-ზე 5, მე-8-ზე 3 და მე-6-ზე 5. მეტოქის პოზიცია სარკისებურია. თხუთმეტი ქვა დაფაზეა განაწილებული და თავზე არ არის თავმოყრილი.
საით მოძრაობენ მეტოქეების ქვები?
გრძელ ნარდში ორივე ერთი მიმართულებით, საათის ისრის საწინააღმდეგოდ მოძრაობს საკუთარი სახლისკენ. მოკლეში მიმართულებები საპირისპიროა: თეთრები მიდიან სახლისკენ 19–24, შავები — სახლისკენ 1–6. მათი მარშრუტები იკვეთება და მარტოხელა ქვების ამოყვანა შეიძლება.
დაფა და პუნქტების დათვლა
სათამაშო დაფაზე 24 ვიწრო სამკუთხედია, რომლებსაც პუნქტები ეწოდება. ისინი ოთხ ექვსპუნქტიან მეოთხედს ქმნიან: მოთამაშის სახლი და ეზო, მეტოქის სახლი და ეზო. ნარდის მრგვალი სათამაშო ნაწილების სახელია ქვები. ამ სტატიაში განლაგება სწორედ ამ ქვების დალაგებას ნიშნავს.
ქვემოთ სქემებზე პუნქტები YellowClub-ის სათამაშო დაფის ნუმერაციითაა მონიშნული: ზედა რიგში მარცხნიდან მარჯვნივ 12-დან 1-მდე, ქვედაში — 13-დან 24-მდე. თეთრები პირველი პუნქტიდან 24-ემდე მოძრაობენ; მათი სახლია 19–24 პუნქტები.
მოთამაშეები პუნქტებს ჩვეულებრივ საკუთარი მხრიდან ითვლიან: სახლი 1–6 პუნქტებია, მარშრუტის ყველაზე შორეული პუნქტი კი 24-ეა. სწორედ ამ დათვლას ეყრდნობა ჩანაწერი 2–5–3–5. ამიტომ სქემა ორივე მოთამაშისთვის ერთნაირია, თუმცა დაფაზე სვეტები სარკისებურად დგას.
დაფისა და 30 ქვის გარდა პარტიისთვის ორი კამათელია საჭირო. გაორმაგების კუბი 2–64 მნიშვნელობებით საწყის განლაგებაში არ მონაწილეობს: ის მატჩში პარტიის ღირებულებას აღნიშნავს.
გრძელი ნარდის განლაგება: ყველა ქვა თავზე
გრძელ ნარდში დალაგება მარტივია: თითოეული მოთამაშე თავის 15 ქვას საწყის პუნქტზე — თავზე ათავსებს. YellowClub-ის დაფაზე თეთრების თავი პირველი პუნქტია, შავების — მე-13. თავები დიაგონალზეა; დასაწყისში სხვა სვეტები არ არის.
ყველა 24 პუნქტის სანახავად დაფა გვერდზე გადაახვიეთ.
სვეტიდან ქვები თანდათან გამოდის: ერთ სვლაზე თავიდან მხოლოდ ერთი ქვის აღება შეიძლება. გამონაკლისი მხოლოდ პირველ სვლაზე მოქმედებს: დუბლების 6-6, 4-4 და 3-3 დროს ორი ქვის აღება შეიძლება, რადგან საჭირო პუნქტს მეტოქე იკავებს და სრული სვლა სხვაგვარად ვერ შესრულდება. დაწვრილებით იხილეთ გრძელი ნარდის წესები.
ზოგი ვარიანტი სხვაგვარად იწყება: ხაჭაპურსა და თბილისურ ნარდში თავზე მხოლოდ 4 ქვა დგას, დანარჩენი 11 კი უკვე სახლშია. ჯამში ისევ 15 ქვაა, უბრალოდ მარშრუტის ნაწილი უკვე გავლილია.
მოკლე ნარდის განლაგება: სქემა 2–5–3–5
მოკლე ნარდში იგივე 15 ქვა ოთხ სვეტად ნაწილდება. ყველაზე შორეული პუნქტიდან საკუთარი სახლისკენ დათვლით განლაგებაა: 2 ქვა 24-ე პუნქტზე, 5 — მე-13-ზე, 3 — მე-8-ზე და 5 — მე-6-ზე. მეტოქე სქემას სარკისებურად იმეორებს, ამიტომ დაფაზე რვა სვეტი გამოდის.
ყველა 24 პუნქტის სანახავად დაფა გვერდზე გადაახვიეთ.
YellowClub-ის დაფის ნომრებით თეთრები იკავებენ 1, 12, 17 და 19 პუნქტებს, შავები — 24, 13, 8 და 6 პუნქტებს. საკუთარი დათვლით მე-6 პუნქტზე მდგომი ხუთი ქვა უკვე სახლშია. ორი ყველაზე შორეული ქვა კი მეტოქის სახლში დგას და მთელი დაფა აქვს გასავლელი.
ასეთი განლაგება თავიდანვე კონტაქტს ქმნის: ღია პუნქტზე მარტოხელა ქვას ბლოტი ეწოდება. მისი ამოყვანა და ბარზე გაგზავნა შეიძლება. დაწვრილებით იხილეთ მოკლე ნარდის წესები.
საით მოძრაობენ მეტოქეები
კითხვას „როგორ დავალაგოთ ნარდი“ მოძრაობის მიმართულებაც პასუხობს: მის გარეშე საწყისი სქემა თამაშს სრულად ვერ ხსნის.
- გრძელი ნარდი. ორივე მოთამაშე დაფას ერთი მიმართულებით, საათის ისრის საწინააღმდეგოდ უვლის. ქვები ერთმანეთს საპირისპიროდ არ ხვდებიან, ამოყვანა არ ხდება და ბრძოლა პუნქტებისა და ტემპისთვის მიმდინარეობს.
- მოკლე ნარდი. მეტოქეები საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობენ: თეთრები სახლისკენ 19–24, შავები — სახლისკენ 1–6. მათი მარშრუტები იკვეთება, ამიტომ ჩნდება ქვის ამოყვანა, ბარი და თამაშში დაბრუნება.
ორივე ვარიანტში სახლი საკუთარი მარშრუტის ბოლო ექვსი პუნქტია. ქვების გატანა მხოლოდ მაშინ იწყება, როცა თხუთმეტივე ქვა სახლშია.
სხვა ვარიანტების განლაგება YellowClub-ზე
ორი კლასიკური სქემის გარდა ლობიში საწყისი პოზიციით განსხვავებული ვარიანტებიცაა. ქვემოთ სწორედ განლაგებებია შედარებული; თითოეული რეჟიმის სხვა პირობები მის წესებში შეამოწმეთ.
| ვარიანტი | საწყისი განლაგება |
|---|---|
| საერთაშორისო, კავკასიური, სასიკვდილო გასროლა (მოკლე) | კლასიკური 2–5–3–5 |
| ნაკგამონი (მოკლე) | 2 ქვა 24-ე პუნქტზე, 2 — 23-ეზე, 4 — მე-13-ზე, 3 — მე-8-ზე და 4 — მე-6-ზე |
| ჰიპერი (მოკლე) | მოთამაშეს სულ 3 ქვა აქვს — თითო 24-ე, 23-ე და 22-ე პუნქტებზე |
| ლონგგამონი, პლაკოტო (მოკლე) | თხუთმეტივე ქვა 24-ე პუნქტზე, ანუ მეტოქის სახლში |
| გველი (მოკლე) | ასიმეტრიული პოზიცია: ერთ მოთამაშეს ჩვეულებრივი 2–5–3–5 აქვს, მეორეს ცხრა ქვა ბარზე და ორ-ორი 24-ე, 23-ე და 22-ე პუნქტებზე |
| რანდგამონი–1 და რანდგამონი–2 (მოკლე) | პოზიცია შემთხვევით და ორივესთვის სარკისებურად იქმნება: პირველ ვარიანტში მარტოხელა ქვებიც დასაშვებია, მეორეში სვეტში სულ მცირე ორი ქვაა |
| ორმხრივი სროლა (მოკლე) | ქვები თითო-თითოდ, პუნქტის გამოტოვებით დგას, უკიდურეს პუნქტებზე კი ოთხ-ოთხია |
| კლასიკური, სპორტული, გიჟური, გიულბარი, გიჟური გიულბარი, ფევგა (გრძელი) | თხუთმეტივე ქვა თავზე |
| ხაჭაპური, თბილისური (გრძელი) | 4 ქვა თავზე და 11 უკვე სახლში |
არსებობს ნარდი საწყისი განლაგების გარეშეც. ამერიკულ ვარიანტში Acey-Deucey დაფა დასაწყისში ცარიელია: თხუთმეტივე ქვა მეტოქის სახლში კამათლის რიცხვების მიხედვით შემოდის. YellowClub-ის ლობიში ეს რეჟიმი არ არის.
რით განსხვავდება ორი განლაგება
| მახასიათებელი | გრძელი ნარდი | მოკლე ნარდი |
|---|---|---|
| ქვები თითოეულ მოთამაშესთან | 15 | 15 |
| სვეტები დასაწყისში | ერთი — თავი | ოთხი: 2–5–3–5 |
| საწყისი პუნქტები | თეთრებს 1, შავებს 13 | თეთრებს 1, 12, 17, 19; შავებს 24, 13, 8, 6 |
| სახლი | 19–24 და 7–12 | 19–24 და 1–6 |
| მიმართულება | ერთ მხარეს | საპირისპიროდ |
| ქვები სახლში დასაწყისში | არა | თითოეულს 5 |
ოთხი შეცდომა განლაგებისას
- თავის შექმნა მოკლე ნარდში. თხუთმეტივე ქვა ერთ პუნქტზე გრძელი ნარდის განლაგებაა; მოკლე ნარდის პარტია ასე არ იწყება.
- 2–5–3–5 სქემის არასწორად ასახვა. ათვლა ყოველთვის საკუთარი სახლიდან იწყება, ამიტომ მეტოქეების 24-ე პუნქტები დაფის სხვადასხვა ბოლოშია.
- ბარის ძებნა გრძელ ნარდში. ბარი მხოლოდ მოკლე ნარდში გამოიყენება: გრძელში ქვების ამოყვანა და დაბრუნება არ ხდება.
- შავების სახლის არევა. გრძელ ნარდში შავების სახლია 7–12 პუნქტები, მოკლეში — 1–6. ამიტომ მეტოქის სახლი სხვადასხვა მეოთხედს ნიშნავს.
განლაგება ონლაინ: ქვები ავტომატურად ლაგდება
ბრაუზერში ქვები ავტომატურად ლაგდება: მაგიდა არჩეული ვარიანტის სწორი საწყისი პოზიციით იხსნება. სქემები კი გეხმარებათ გაიგოთ, საიდან იწყებს თქვენი ქვა მოძრაობას და სად მთავრდება მისი მარშრუტი.
გახსენით პარტია და სქემას შეადარეთ
სტუმრის რეჟიმი რეგისტრაციის გარეშე ირთვება. შეადარეთ საწყისი პოზიცია შესაბამის სქემას, იპოვეთ თქვენი თავი ან ოთხი სვეტი და დააკვირდით პირველი სვლების მიმართულებას.
გრძელი ნარდი მოკლე ნარდი- რამდენი სვეტია დასაწყისში დაფაზე;
- სად დგას თქვენი ხუთი ქვა სახლში;
- რომელი მიმართულებით ინიშნება სვლები;
- რამდენი ქვა გამოდის თავიდან ერთ სვლაზე.
ხშირი კითხვები განლაგების შესახებ
როგორ დავალაგოთ გრძელი ნარდი?
თხუთმეტივე საკუთარი ქვა თავზე დადეთ. შეამოწმეთ, რომ თავები დიაგონალზეა: პირველი პუნქტი მე-13-ის მოპირდაპირედ. დასაწყისში დაფაზე მხოლოდ ორი სვეტია, მეტი არაფრის დალაგება არ არის საჭირო.
როგორ დავალაგოთ მოკლე ნარდი?
საკუთარი დათვლით ყველაზე შორეულ 24-ე პუნქტზე ორი ქვა დადეთ, მე-13-ზე ხუთი, მე-8-ზე სამი და მე-6-ზე ხუთი. მეტოქე იგივეს სარკისებურად იმეორებს. დაფაზე რვა სვეტი გამოდის.
შეიძლება გრძელი და მოკლე ნარდის განლაგებების ერთმანეთში არევა?
სხვა ვარიანტის სქემით სწორ პარტიას ვერ დაიწყებთ: ქვის ამოყვანის, ბლოკებისა და თავიდან გამოსვლის წესები განსხვავდება. ამიტომ ჯერ ვარიანტი აირჩიეთ, შემდეგ ქვები დაალაგეთ.
ონლაინ ქვები ხელით უნდა დავალაგოთ?
არა. YellowClub-ზე მაგიდა არჩეული ვარიანტის სწორი საწყისი პოზიციით იხსნება. სქემა დაფის გასაგებად გჭირდებათ და არა პარტიის მოსამზადებლად.
დაფის გარდა რა გვჭირდება ნარდის სათამაშოდ?
ორი ფერის ოცდაათი ქვა და ორი კამათელი. გასაგორებელ ჭიქას შეთანხმებით იყენებენ. გაორმაგების კუბი 2–64 მნიშვნელობებით მხოლოდ მატჩებში პარტიის ღირებულებას აღნიშნავს და განლაგებაში არ მონაწილეობს.
მართალია, რომ ნარდში 12 ქვაა?
არა. სტანდარტულ გრძელ და მოკლე ნარდში თითოეულ მოთამაშეს 15 ქვა აქვს, სულ 30. ჰიპერში სამი ქვით თამაშობენ. ხაჭაპურში თავზე 4 ქვა დგას და 11 უკვე სახლშია, მაგრამ ჯამში ისევ 15 ქვაა.
ვინ იწყებს და იცვლება თუ არა განლაგება?
განლაგება არ იცვლება. პირველი სვლისთვის თითოეული ერთ კამათელს აგორებს; იწყებს ის, ვისაც მეტი ამოუვა. მოკლე ნარდში გამარჯვებული ამ ორ რიცხვს მაშინვე თამაშობს, YellowClub-ის გრძელ ნარდში კი საკუთარ სათამაშო გაგორებას ასრულებს.